پروتز ثابت

به اعضا و اندام های مصنوعی بدن پروتز گفته می شود و این اصطلاح در علم دندانپزشکی به دندان های مصنوعی اطلاق می گردد. پروتز ها انواع مختلفی دارند و همچنین جنس پروتز ها نیز با هم متفاوت است و هر کدام از پروتزها، موارد مصرفی خاص خود را دارند. حال این سوالات مطرح می شود که پروتزهای دندانی در دنیای امروز چه کمکی به انسان ها می کنند؟ و یا چرا پروتزها جایگزین دندان های از دست رفته می شوند؟

با از دست رفتن یک یا چند دندان، ساختمان و نظم فضای داخل دهان تغییر پیدا می کند و اتفاقات ناخوشایند زیادی در این راستا ممکن است برای شخصی که دندانش را از دست داده بیفتد.واقعیت این است که فشار وارده از طرف لب و زبان و گونه، تعیین کننده محل قرار گرفتن دندان ها می باشد و یا به عبارت دیگر دندان ها در محلی قرار می گیرند که برآیند نیروهای وارده بر آن صفر است. در ضمن دندان ها تا زمانی به رویش خود ادامه می دهند که به دندان مقابل برسند و همچنین دندان های خلفی تمایل حرکت به سمت جلو دارند.

آشنایی با پروتز ثابت

حال تصور کنید یک یا چند دندان به دلایل مختلف از بین برود اینجاست که بیمار با مشکلات زیادی در زمینه دهان و دندان مواجه می شود که این مشکلات تبعات مختلف و زیادی در پی دارد. پس پروتزها قطعا جایگزین های مناسبی برای دندان های از دست رفته هستند.

و اینک سوال دیگری مطرح است که چه زمانی استفاده از پروتز از سوی دندانپزشک به بیمار تجویز می شود؟

۱ در مواردی که دندان ها دارای پرکردگی های وسیعی هستند و قادر به تحمل فشار حاصل از جویدن نیستند باید ناچاراً روکش شوند.

۲ در مواردی که تاج دندان ها شکسته شده باشد و با مقدار نسج باقیمانده دندان گیر کافی برای پرکردگی نداشته باشد، استفاده از روکش توصیه می شود.

۳ در مواردی که دندان عصب کشی شده و یا نیاز به درمان ریشه دارد معمولا دارای پوسیدگی وسیعی هستند و یا مقدار زیادی از نسج سالم دندان و عاج دندان به علت دسترسی به عصب های داخل کانال  و ریشه توسط پزشک تراشیده میشود و از بین میرود و همچنین پس از تخلیه کانال ها داخل دندان خشک میشود و دندان ممکن است که به دلایل مختلفی مثل خونریزی داخلی و یا بیماری پالپ تغییر رنگ بدهد.

۴ در مواردی که بیمار به هر دلیلی دندان یا دندانهایی از دست داده است.

در این مواردی که ذکر کردیم بیمار از پروتز یا روکش استفاده کند. روکش ها و پروتزها در موارد مختلفی کاربرد دارند. هم کاربرد زیبایی دارند و هم برای پر کردن فضاهای خالی که جویدن را برای بیمار دشوار کرده است، مورد استفاده قرار می گیرند.

پروتزها به دو دسته تقسیم میشوند: پروتزهای ثابت و پروتزهای متحرک. در ادامه با کلینیک دندانپزشکی یاس همراه باشید تا مختصراً با پروتز ثابت و شرایط محافظت و نگهداری از آن آشنا شوید.

روکش دندان یا پروتز ثابت دندان چیست؟

پروتز ثابت به پروتزی گفته می شود که بر روی دندان تراش خورده یا پایه های دندان (دندان های پایه شده) چسب خورده و ثابت شده باشد. گاهی پروتز ثابت بر روی پایه های ایمپلنت نصب می شوند.

کلینیک دندانپزشکی یاس، با دارا بودن بهترین متخصصان ایمپلنت در ایران، تضمین کننده کیفیت خدمات انجام شده و رضایت واقعی بیماران عزیز خواهد بود.

انواع پروتز دندان ثابت

پروتز دندان ثابت از نظر روش اجرا به دو دسته تقسیم می شوند:

۱: روکش تک واحدی: روکشی است که بر روی دندان تراش خورده سوار می شود.

۲: بریج(پل): روکشی است که بر روی دندان های پایه کناری قرار می گیرد

انواع روکش دندان

روکش دندان یا پروتز دندان از نظر جنس به سه دسته فلزی، سرامیکی و ترکیب آنها تقسیم می شوند:

۱– پروتز فلزی: در این نوع پروتز از آلیاژهایی مانند طلا و آلیاژهای کم قیمت تر که به رنگ نقره ای است استفاده می شود.

آلیاژ طلا: این نوع آلیاز حاوی طلا و مس و سایر فلزاتی است که بسیار قوی هستند و زمانی که در دهان یا بدن قرار میگیرند واکنش شیمیایی صورت نمی گیرد و خوردگی و تغییر رنگ نمی دهند.

آلیاژ فلزی کم قیمت: این نوع آلیاژ به رنگ نقره ایست و بسیار مقاومند و شکستگی و سایش خیلی کمی دارند و این نوع آلیاز هم ممکن است پس از اینکه در دهان بیمار قرار گرفت ابتدا باعث حساسیت بیمار شود و بیمار نسبت به سردی و گرمی حساس شود. نوع دیگری از روکش های فلزی روکش های دندان شیری (ssc) که تلفظ فارسی آن اس اس کران می باشد. جنس این روکش ها از فولاد ضد زنگ می باشد و در موارد خاص و مطلقا با تجویز دندانپزشک متخصص اتفال انجام می شود. زمانی از این روکش های فلزی استفاده می کنیم که دندان های شیری یا دندان های دایم جوان پوسیدگی های وسیعی داشته باشند و یا ترمیم دندان هایی که ناهنجاری های ارثی دارند. و یا ترمیم دندان های شیری یا دایمی جوانی که احتیاج به درمان ریشه دارند و خطر شکستگی تاج باقیمانده پس از ترمیم بسیار زیاد باشد. همچنین در اشخاص ناتوان و یا کسانی که بهداشت دهان فوق العاده ضعیفی دارند و مواد در دهان ان ها دوام کمی داشته باشند.

در این موارد احتیاج است که از (ssc) استفاده شود. در ضمن لازم به ذکر است که این روکش ها با سمان (چسب) خاص چسبانده میشود و هیچ مشکلی برای لق شدن دندان های شیری و رویش دندان دایمی جانشین آن ها به وجود نمی آورد. همچنین در صورت لق شدن روکش جای نگرانی نیست و باید به پزشک مربوطه مراجعه شود جهت چسباندن مجدد روکش.

۲– پرسلن(سرامیک/ چینی):در این نوع روکش ونیر به صورت پوسته نازکی از پرسلن است که جایگزین مینای دندان میشود و یا بخشی از آن را پوشش میدهد.که این نوع ترمیم ها محبوبیت زیادی در بین عامه مردم دارند.زیرا از همه نظر شباهت زیادی به مینای دندان طبیعی دارند. اما این نوع ترمیم مراقبت بالایی میخواهد زیرا هنگامی که تحت فشار قرار میگیرند احتمال شکستن آنها زیاد است. مقاومت این نوع ترمیم بستگی به قدرت باندینگ و ضخامت پرسلن دارد.

۳– پرسلن و فلز: نوع دیگری از ترمیم به وسیله پروتز که بادوامتر و قویتر از پرسلن سرامیکی است پرسلن و فلز است که در روکش یا بریج به کار میرود. در این نوع ترمیم قسمت زیادی از دندان تراش داده میشود . این نوع پروتز اگر سطح خشنی داشته باشد باعث سایش و از بین رفتگی دندانهای طبیعی میشود.برای جلوگیری از سطح خشن پرسلن باید آن را glaze  کرد. Glaze ذاتی: وقتی پرسلن در مجاورت هوابه مدت ۱ تا ۴ دقیقه تحت حرارت ذوب خود قرار میگیرد خود به خود glaze میشود. که در این روش چون خواص ساختار پرسلن حفظ میشود روش انتخابی اکثر سرامیست ها میباشد. بعد از کار گذاشتن این نوع پروتز در دهان ابتدا ممکن است بیمار نسبت به سردی و گرمی حساس شود و یا بعضی ها نسبت فلز استفاده شده آلرژی و حساسیت نشان دهند.

در انتخاب رنگ روکش ها باید دقت زیادی کرد زیرا رنگ روکش باید با بقیه دندان ها هماهنگی داشته باشد. اگر بین دو رنگ شک داریم رنگ روشن تر را انتخاب می کنیم. زیرا اگر رنگ روشن باشد و شفافیت آن زیاد باشد می توان آن را اصلاح کرد. اگر رنگ روکش خیلی تیره باشد روشن کردن آن بدون اپک (یک نوع کامپوزیت) امکان پذیر نیست.

روکش دندان عصب کشی شده

در اغلب موارد این سوال به وجود می آید که آیا برای دندان عصب کشی شده، روکش الزامی است یا خیر؟

در جواب باید بگوییم که برای همه دندان هایی که عصب کشی شده اند نیاز به روکش نیست. بعضی از دندان های عصب کشی شده پرکردگی های کوچکی دارند اما در بعضی عصب کشی ها و درمان ریشه پرکردگی وسیع است و یا تخریب دندان آسیب دیده زیاد است. در این شرایط احتمال اینکه پرکردگی بشکند و از بین برود زیاد است پس به بیماران توصیه می شود که دندان عصب کشی شده روکش بشود. روکش با ایجاد یک سطح هماهنگ تماس مناسب با دندان های مجاور را به همراه دارد که باعث می شود عمر دندان خیلی بیشتر شود. اما دندان های سالم نباید به هیچ وجه روکش شود زیرا تراش دندان باعث از بین رفتن دندان می شود.

درد دندان روکش شده

درد دندان روکش شده علت های مختلف دارد که بعضی از آنها عبارتند: دندانی که پوسیدگی شدید داشته باشد و نیاز به عصب کشی داشته باشد روکش شده باشد. مثلا دندانی که قبلا عصب کشی شده و روکش شده اما عصب کشی آن مشکل داشته باشد.

-گیر غذایی بین روکش و دندان های مجاور.

-فیت نبودن و سر جا نبودن روکش.

توصیه می شود اگر دندان زیر روکش درد گرفت سریعا به دندانپزشک مراجعه شود و علت آن را بررسی کرد.

تفاوت لمینت و روکش دندان

یکی از تفاوت های فاحش و اساسی میان ونیرها و روکش های دتدان مقدار سطحی از دندان است که توسط پروتز پوشانده می شود. ونیرها تنها سطح جلویی دندان را پوشش می دهند. آن ها بسیار نازک بوده و معمولا ضخامتی معادل ۱ میلیمتر یا کمتر دارند.(در آخر مقاله اعداد مربوط به ضخامت پروتزها را به اطلاع شما می رسانیم) و اما روکش ها معمولا تمامی دندان را پوشش می دهند و برای نصب آنها مقدار بیشتری از دندان تراشیده می شود.

پیدایش لمینت ها در ابتدا برای کمک به درمان ارتودنسی د ربزرگسالانی بود که نمی خواستند تحت درمان طولانی به وسیله براکت های ارتودنسی قرار بگیرند. اما پس از مدت کمی لمینت به صورت یک درمان زیبایی خود را نمایان کرد و روز به روز بین مردم از محبوبیت بیشتری برخوردار شد و گرایش مردم به انجام این امر بیشتر و بشتر شد.

روکش دندان، پروتزی ثابت روی کلاهک فلزی یا سرامیکی است که منجر به تراش زیاد بر روی دندانی که پوسیدگی و پرکردگی وسیعی دارد می شود. لمینت تکنولوژی بسیار موفقی است که برای رفع مشکلات دندان های قدامی به کار می رود و نیاز به تراش دندان ندارد و فقط لایه نازکی است که روی دندان چسبیده می شود.

مراقبت های پس از چسباندن روکش ثابت

به توصیه پزشکان و متخصصان تا ۲۴ ساعت بعد از چسباندن روکش یا بریج (پل) فشار جویدن روی ناحیه روکش نباشد. در چند روز اول بعد از چسباندن روکش اگر در ناحیه ای از روکش احساس بلندی کردید حتما به متخصص مراجعه کنید و بلندی ها را اصلاح کنید. از آنجایی که بهداشت دهان پروتز شده بسیار مهم است زدن حداقل دو بار مسواک در روز الزامی است.

در هنگام مسواک زدن و نخ دندان کشیدن باید دقت بالایی داشته باشیم که ناحیه پروتز شده کاملا تمیز شود که از پوسیدگی و بوی بد دهان جلوگیری شود. برای این کار میتوان از نخ دندان مخصوص زیر بریج(سوپر فلاس) استفاده کرد. در مواردی که پروتز به صورت بریج بر روی دندان های پایه و یا بر روی ایمپلنت قرار دارد متوانیم از دستگاه های مخصوص تمیز کردن پروتز استفاده کنیم. این دستگاه واتر جت نام دارد که با پاشیدن آب یا دهان شویه با فشار باعث تمیز شدن و خارج کردن میکروب ها و باقیمانده غذاها از زیر پروتز می شود. اگر در ابتدا از چسب موقت استفاده شده حتما بعد از یک هفته باید جهت چسباندن با چسب دایم و چکاب به دندانپزشک مربوطه مراجعه شود.

 شما می توانید از طریق تماس با کلینیک دندانپزشکی یاس اقدام به رزرو وقت معاینه در اولین فرصت ممکن نموده و طرح درمان دریافت نمایید.