کشیدن دندان عقل به وضعیت و نحوه رشد آن بستگی دارد. اگر دندان عقل بهطور کامل رشد کرده باشد بهراحتی با بیحسی موضعی و بدون نیاز به جراحی می توان آن را کشید. اما اگر دندان عقل بهصورت نهفته، نیمهنهفته یا کج رشد کرده باشد، ممکن است برای خارج کردن آن به جراحی نیاز باشد. در این روش، دندانپزشک با ایجاد برش کوچکی روی لثه و در صورت لزوم برداشتن مقدار کمی از استخوان، دندان را خارج میکند. در برخی موارد نیز برای آسانتر شدن خارج کردن دندان، آن را به چند قسمت تقسیم میکنند. در کلینیک دندانپزشکی یاس، پس از معاینه دقیق و بررسی عکس رادیوگرافی، مناسبترین روش برای کشیدن دندان عقل انتخاب میشود تا درمان با دقت و کیفیت مطلوب انجام گیرد.
کشیدن دندان عقل چگونه است ؟
جراح صورت، فک و دهان یا دندانپزشک دندان عقل را میکشد. این عمل غالباً در مطب انجام میشود؛ البته جراحی در صورت کشیدن همزمان تمام دندانهای عقل یا احتمال بالای بروز عوارض پس از جراحی در بیمارستان انجام میشود. اگر عفونت وجود داشته باشد، جراحی دندان عقل نهفته معمولاً تا زمان از بین رفتن عفونت به تاخیر انداخته میشود. دندانپزشک آنتیبیوتیک برای درمان عفونت تجویز میکند.
دندانپزشک ناحیه را قبل از کشیدن دندان عقل به طور موضعی بیحس میکند. چنانچه لازم باشد چند دندان عقل یا تمام آنها به طور همزمان کشیده شود، بیمار بیهوش میشود. بیهوشی عمومی از انتشار درد در کل بدن جلوگیری میکند و بیمار نیز در تمام طول عمل خواب است و هیچ چیز متوجه نمیشود. دندانپزشک احتمالاً از بیمار میخواهد که از نیمه شب روز قبل از جراحی چیزی نخورد تا برای بیهوشی آماده باشد.
دندانپزشک برای جراحی دندان عقل بافت لثه روی دندان را باز میکند و استخوان پوشاننده روی دندان را برمیدارد. دندانپزشک بافت متصل کننده دندان به استخوان را جدا میکند و سپس دندان را میکشد. دندانپزشک گاهی دندان را خرد میکند تا راحتتر بتواند آن را خارج کند. گاهی لازم است پس از کشیدن دندان بخیه زده شود. بعضی بخیهها جذبیاند و بعضی باید چند روز پس از جراحی کشیده شوند. دندانپزشک دستور لازم را در این مورد میدهد. گاز پانسمان پنبهای تا شده روی زخم قرار داده میشود تا خونریزی را متوقف کند.
نشانههای درد دندان عقل
دندان عقل در انتهای دهان و پشت دندانهای آسیاب در دو طرف فک بالا و پایین میروید. دندان عقل غالباً به صورت کج، افقی و در کل نامرتب درمیآید. دندان عقل پس از درآمدن به دیگر دندانها فشار وارد میکند و باعث نامرتب و به هم فشرده شدن آنها میشود.برخی هنگام درآمدن دندان عقل با درد شدیدی مواجه میشوند. درد مربوط به دندان عقل در عقب دهان پشت دندانهای آسیاب حس میشود. اگر در آیینه نگاه کنید نیز ممکن است جوانه زدن دندان عقل و نوک دندان را ببینید. ناحیه اطرف دندان نیز قرمز و ملتهب است و هنگام لمس درد میگیرد. البته عدهای نیز هیچ گونه علامت و یا دردی را تجربه نمیکنند. درد دندان عقل ممکن است مداوم باشد یا فقط هنگام جویدن غذا یا لمس ناحیه بروز یابد. اکثر دندانپزشکان توصیه میکنند که دندان عقل قبل از دردناک شدن کشیده شود. درجدول زیررایج ترین نشانه های درد دندان عقل آورده شده است :
| نشانه دندان عقل | توضیح |
|---|---|
| درد در انتهای فک | شایعترین علامت، بهویژه هنگام رشد یا نهفته بودن دندان عقل |
| تورم لثه | لثه اطراف دندان قرمز، متورم و حساس میشود. |
| درد هنگام جویدن | فشار دندان عقل باعث ناراحتی هنگام غذا خوردن میشود. |
| بوی بد دهان | به دلیل تجمع باکتری و التهاب اطراف دندان ایجاد میشود. |
| طعم بد در دهان | معمولاً در اثر عفونت یا ترشح از لثه دیده میشود. |
| سختی در باز کردن دهان | التهاب شدید میتواند حرکت فک را محدود کند. |
| درد منتشر به گوش یا سر | درد ممکن است به گوش، گردن یا شقیقه انتقال پیدا کند. |
| خونریزی لثه | لثه اطراف دندان هنگام مسواک زدن یا بهصورت خودبهخود خونریزی میکند. |
| تورم صورت | در صورت عفونت شدید، ممکن است گونه متورم شود. |
| نامرتب شدن دندانها | در برخی موارد، فشار دندان عقل به دندانهای مجاور باعث جابهجایی آنها میشود. |
عوارض کشیدن دندان عقل
کشیدن دندان عقل مانند هردرمان دندانپزشکی ممکن است در بعضی افراد با عوارضی همراه باشد. این عوارض معمولاً موقتی هستند و با مراقبت مناسب برطرف میشوند.عوارض احتمالی کشیدن دندان عقل شامل موارد زیر است:
- درد و تورم در ناحیه فک و صورت
- خونریزی خفیف بعد از کشیدن دندان
- عفونت در محل کشیدن دندان
- خشکی حفره دندان (ایجاد درد شدید بهدلیل از بین رفتن لخته خون)
- سختی در باز کردن دهان و سفتی فک
- بیحسی موقت لب، چانه یا زبان
کشیدن دندان عقل چقدرهزینه دارد ؟
بهطور تقریبی، هزینه کشیدن دندان عقل در سال ۱۴۰۵ به نوع دندان ودرمان بستگی دارد:
| نوع درمان | هزینه تقریبی |
|---|---|
| کشیدن ساده دندان عقل | ۲.۵ تا ۴ میلیون تومان |
| کشیدن دندان عقل نیمهنهفته | ۳.۵ تا ۴.۵ میلیون تومان |
| جراحی دندان عقل نهفته | ۴ تا ۶ میلیون تومان |
| جراحی دندان عقل افقی یا نزدیک عصب | ۵ تا ۷.۵ میلیون تومان یا بیشتر |
دندان عقل را در چه سنی باید کشید؟
برای کشیدن دندان عقل نمیتوان یک سن مشخص تعیین کرد، زیرا این تصمیم به وضعیت دندان، نحوه رشد آن و نظر دندانپزشک بستگی دارد. با این حال، اگر دندان عقل نیاز به کشیدن داشته باشد، سنین ۱۶ تا ۲۰ سالگی معمولاً بهترین زمان برای انجام این کار است. در این دوره، ریشه دندان هنوز بهطور کامل تشکیل نشده و استخوان فک انعطاف بیشتری دارد؛ به همین دلیل، کشیدن دندان معمولاً آسانتر انجام میشود و دوران بهبودی نیز سریعتر خواهد بود. بسیاری از دندانپزشکان توصیه میکنند از حدود 17 تا 20سالگی وضعیت دندان عقل با معاینه و عکس رادیوگرافی بررسی شود تا در صورت احتمال بروز مشکل، درمان در زمان مناسب انجام شود. البته اگر دندان عقل بهدرستی رشد کرده باشد و هیچگونه درد یا مشکلی ایجاد نکند، معمولاً نیازی به کشیدن آن نخواهد بود.
مراقبت های پس از کشیدن دندان عقل
پس از کشیدن دندان عقل، بدن برای ترمیم بافتهای آسیبدیده به زمان و مراقبت مناسب نیاز دارد. اگرچه درد، تورم و کمی خونریزی در روزهای اول طبیعی است، اما رعایت توصیههای دندانپزشک میتواند این علائم را کاهش داده و روند بهبودی را سریعتر کند. بیتوجهی به مراقبتهای بعد ازآن ممکن است باعث بروز مشکلاتی مانند عفونت، خونریزی، خشکی حفره دندان، باز شدن بخیهها و طولانی شدن دوره نقاهت شود.در ادامه، مهمترین مراقبتهای پس از کشیدن دندان عقل را بههمراه توضیحات کامل بررسی میکنیم.
نگه داشتن گاز استریل در محل جراحی
پس از خارج کردن دندان عقل، دندانپزشک یک گاز استریل روی محل جراحی قرار میدهد تا خونریزی کنترل شود. بهتر است این گاز را حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه با فشار ملایم بین دندانها نگه دارید و از جابهجا کردن مداوم آن خودداری کنید. اگر خونریزی ادامه داشت، یک گاز استریل تمیز جایگزین کنید. این کار به تشکیل لخته خون و شروع روند ترمیم زخم کمک میکند.
استراحت کافی در 24 ساعت اول
استراحت در روز اول یکی از مهمترین مراقبتهای بعد از کشیدن دندان عقل است. فعالیتهای سنگین، ورزش و خم شدن زیاد میتواند باعث افزایش خونریزی و تورم شود. بهتر است هنگام استراحت، سر خود را با یک یا دو بالش کمی بالاتر از بدن قرار دهید تا فشار روی محل جراحی کاهش پیدا کند و روند بهبودی سریعتر انجام شود.
استفاده از کمپرس سرد
تورم صورت پس از کشیدن دندان عقل کاملاً طبیعی است و معمولاً در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول به بیشترین میزان خود میرسد. برای کاهش تورم و درد، کمپرس سرد یا کیسه یخ را داخل یک حوله بپیچید و هر ۱۵ تا ۲۰ دقیقه روی گونه قرار دهید. این کار باعث کاهش التهاب، کنترل درد و جلوگیری از کبودی میشود. از قرار دادن مستقیم یخ روی پوست خودداری کنید.
مصرف داروهای تجویزی
داروهای مسکن و آنتیبیوتیکهایی که دندانپزشک تجویز میکند، نقش مهمی در کنترل درد و پیشگیری از عفونت دارند. داروها را دقیقاً در ساعتهای تعیینشده مصرف کنید و حتی اگر احساس بهبودی داشتید، دوره آنتیبیوتیک را بدون مشورت پزشک قطع نکنید. مصرف خودسرانه دارو یا تغییر دوز آن میتواند روند درمان را با مشکل مواجه کند.
مصرف غذاهای نرم و مقوی
در چند روز اول پس ازکشیدن دندان عقل، بهتر است غذاهای نرم مانند سوپ ولرم، ماست، فرنی، پوره سیبزمینی، تخممرغ آبپز و اسموتی مصرف کنید. این غذاها فشار کمتری به محل جراحی وارد میکنند و جویدن آنها آسانتر است. از خوردن غذاهای سفت، ترد، چسبناک، تند و بسیار داغ خودداری کنید، زیرا ممکن است باعث تحریک زخم، خونریزی یا درد بیشتر شوند.
رعایت بهداشت دندان ودهان
رعایت بهداشت دهان پس از کشیدن دندان عقل برای جلوگیری ازعفونت ضروری است. از روز بعد از جراحی میتوانید دندانهای خود را با یک مسواک نرم تمیز کنید، اما نباید مسواک با محل جراحی برخورد کند. همچنین در صورت توصیه دندانپزشک، دهان خود را با آب نمک ولرم یا دهانشویه تجویزشده بهآرامی شستوشو دهید تا محیط دهان تمیز بماند و روند ترمیم سریعتر انجام شود.
سخن پایانی
کشیدن دندان عقل یکی از درمانهای رایج دندانپزشکی است که معمولاً زمانی انجام میشود که دندان عقل به دلیل کمبود فضا، رشد نامناسب، درد، التهاب یا عفونت باعث ایجاد مشکل شود. این دندان معمولاً در اواخر نوجوانی یا اوایل بزرگسالی رشد میکند و بررسی بهموقع آن میتواند از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری کند. آگاهی از نحوه کشیدن دندان عقل، عوارض احتمالی و رعایت مراقبتهای بعد از آن، به بهبود سریعتر و کاهش درد کمک میکند. مراجعه به دندانپزشکی در آزادی برای بررسی وضعیت دندان عقل و انجام درمانهای لازم، میتواند به حفظ سلامت دهان و دندان و جلوگیری از مشکلات آینده کمک کند.
دندان عقل در چه سنی رشد میکند؟
دندان عقل معمولاً بین ۱۷ تا ۲۵ سالگی رشد میکند، اما در برخی افراد ممکن است زودتر یا دیرتر ظاهر شود. همچنین ممکن است در بعضی افراد، یک یا چند دندان عقل اصلاً رشد نکند.
آیا کشیدن دندان عقل درد دارد؟
خیر. کشیدن دندان عقل با بیحسی موضعی انجام میشود و هنگام درمان دردی احساس نمیشود.
آیا میتوان دندان عقل را ترمیم کرد؟
اگر دندان عقل سالم باشد و پوسیدگی آن قابل درمان باشد، در برخی موارد امکان ترمیم وجود دارد.
آیا دندان عقل باعث کج شدن دندانها میشود؟
در برخی افراد، دندان عقل میتواند به دندانهای مجاور فشار وارد کند، اما علت اصلی نامرتب شدن دندانها همیشه دندان عقل نیست.
آیا کشیدن دندان عقل روی فرم صورت تأثیر میگذارد؟
خیر، در بیشتر افراد کشیدن دندان عقل باعث تغییر فرم صورت نمیشود. دندان عقل در انتهای فک قرار دارد و نقش اصلی در شکل ظاهری صورت ندارد.
